İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

8 yıl aradan sonra Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın yapacağı ziyarete büyük önem verilen Türkiye-Irak ilişkilerinde yoğun dönem. Diplomasi trafiği hızlanıyor

Last updated on 2 Mart 2019

Sibel Yeşilmen

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan Mart 2011’de Başbakan sıfatıyla Irak’ı ziyaret etmişti. O dönem büyük ses getiren ziyaretten tam 8 yıl sonra önümüzdeki aylarda bu kez Cumhurbaşkanı olarak yeniden Irak’ı ziyaret etmesi planlanıyor. Ankara bu ziyarete büyük önem veriyor. 31 Mart seçimleri sonrası gerçekleşmesi olası bu ziyaret uzun zamandır konuşuluyor ve Ankara eli boş gitmek istemiyor. Türkiye, Irak’ın yeniden imarı için yaptığı 5 milyar Dolar tutarındaki kredi taahhüdünü stratejik projelerde kullanmaya hazır olduğunu her defasında vurguluyor.

En son açıklama hatırlanacağı üzere güçlü bir şekilde Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’ndan gelmişti. 

“Irak’ta hükümet kuruldu ama henüz işin başındalar.” diyen Bakan Çavuşoğlu, 
“Kapsayıcı bir hükümet ve ülkenin yeniden inşası şu anda en öncelikli konu. Türkiye olarak Irak’a en büyük taahhütte biz bulunduk. 5 milyar dolar kredi vereceğiz. Bu, 5 milyar dolarlık krediden iş adamlarımız istifade edecek. Irak’ta üstlenecekleri proje için yapacakları yatırım ve ticaretimiz için bu parayı kullandıracağız. Irak’ın yeniden inşası için bu işleri koordine etmeye başladık. Önümüzdeki günlerde Irak’ta hem Bağdat’a hem de Erbil’e bir ziyarette bulunacağım. Cumhurbaşkanımızın seçimlerden sonra Irak’a yapacağı ziyaretin de hazırlıklarını yapmış olacağız.” demişti.

Türkiye’nin Bağdat Büyükelçiliği’nin yeni yerleşkesinin inşaatı devam ediyor. Erdoğan’ın Irak ziyaretinde  yeni yerleşkenin açılışını yapabileceği bildiriliyor. Irak’ın yeniden imarı çerçevesinde Türkiye’nin vermiş olduğu taahhütlerin hayata geçirilmesi konusunda ziyarette somut adımların atılması bekleniyor. Musul-Kerkük havaalanları, Güneyde fav limanı inşaası konusunda işbirliği imkanları geliştirilebilir. 

Türkiye’nin Bağdat Büyükelçisi Fatih Yıldız geçtiğimiz günlerde Basra’ya yaptığı ziyarette, Irak Limanları Genel Müdürü Dr. Safa el Fayyad ile görüşmüş ve   Türkiye ile Irak’ı birbirine bağlayacak, bir ucunda Fişhabur’un diğer ucunda Basra’nın bulunacağı stratejik transit hattı için Büyük Fav Limanı projesinin önemi konusunda mutabık kalınmıştı. Büyükelçi Yıldız, Irak Limanları Genel Müdürü Dr. Fayyad’ın, aşamaları hakkında ayrıntılı bilgi verdiği Büyük Fav Limanı Projesinin deniz alanlarına ilişkin bölümlerinden, yol, tünel gibi tamamlayıcı bölümlerine kadar farklı boyutlarında Türkiye’nin ve Türk şirketlerinin rolü olmasının öneminin altını çizmişti.

Türkiye Basra’yı, sadece ticaretin başkenti olarak değil, aynı zamanda Türkiye’yi ve Avrupa’yı Körfez’e ve Güney Asya’ya bağlayan stratejik bir kapı olarak değerlendiriyor ve  Bu kapı ile Türkiye sınırındaki kapının birbirine bağlanmasının başta Irak’ın ve Türkiye’nin menfaatine olduğu görüşünü vurguluyor. 

Malum Türkiye ile Irak arasında 2.sınır kapısının açılması uzun zamandır gündemde. Konu elbette Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ziyaretinde bir kez daha konuşulacaktır. Bu kapının açılması için Ankara, Erbil ile Bağdat arasındaki  uzlaşmanın gerçekleşmesini bekliyor ve bu çerçevede çaba da gösteriyor. Erbil ile en son temas Büyükelçi Yıldız’ın Neçirvan Barzani’yi ziyaretiyle olmuştu. Kapıyı Bağdat’a bağlayacak 570 km’lik eski yolun yeniden kullanılır hale getirilmesi de gerekiyor. 13 milyar$ ticaret hacmine sahip olan, bunun %80’ini karayolundan gerçekleştiren Irak ile Türkiye’nin ikinci kapıya ihtiyacı bulunuyor.  2. kapı ticareti rahatlatacak,kapıdan güneye gidecek yol geçtiği yerlere ekonomik canlılık getirecek.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın kritik ziyareti beklenirken, dikkatle bakan bir göz, Irak Cumhurbaşkanı Berham Salih’in 3-4 Ocak 2019 tarihlerinde gerçekleşen Ankara ziyareti sonrasında Türkiye-Irak ilişkilerinde artan yoğunlukta bir döneme girildiğini ve sürecin  önümüzdeki dönemde gitgide artan üst düzey ziyaretlerle adeta doruk noktasına ulaşacağını zaten farkedecektir. 

Öncelikle hatırlatalım ne olmuştu o ziyarette. 1-Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi mekanizmasına iki ülke kaldığı yerden 2019 yılında devam etme konusunda mutabık kalmıştı. Bu mekanizmanın canlandırılması, askeri, ticari, kültürel ilişkileri kapsamlı şekilde gözden geçirmeye imkan sağlayacak. Yeri gelmişken söyleyeyim, iki ülke arasındaki ticaret hacmindeki hedef ilk etapta 20 milyar dolar.

2-Türkiye, Irak’ın yeniden imarı için yaptığı 5 milyar Dolar tutarındaki kredi taahhüdünü stratejik projelerde kullanmaya hazır olduğunu bir kez daha vurgulamıştı.

3-Cumhurbaşkanı Erdoğan eski Bakan Veysel Eroğlu’nu Irak’ın su yönetimi konusundaki sorunlarına ilişkin olarak  Özel Temsilci olarak atamıştı.

4-Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye’nin PKK’yla mücadele konusundaki kararlılığını bir kez daha Salih’e anlatmış ve  Türk tarafı, terörle mücadelede  Irak’ın Türkiye’nin yannda duracağına inandığına vurgu yapmıştı

 

Cumhurbaşkanı Berham Salih’in ziyareti sonrasında Türkiye’nin Bağdat Büyükelçisi Fatih Yıldız alınan kararların uygulamaya konması ve üst düzey ziyaretlerin hazırlıkları kapsamında bir dizi önemli temas gerçekleştirdi. Başbakan Adil Abdülmehdi tarafından kabul edilen Yıldız,  görüşmede Abdülmehdi’ye Irak’ın refahı ve istikrarı içim Türkiye’nin elinden  geleni yapma kararlılığını iletti.

Büyükelçi Yıldız ayrıca Irak Su Kaynakları Bakanı  Cemal Adili ile biraraya geldi.  

Ankara-Bağdat-Ankara uçuşları başlıyor

Cumhurbaşkanı Berham Salih’in ziyareti sonrasında havacılık alanında iki somut adım atıldı. Bunlardan ilki THY’nin   2 Nisan’dan itibaren haftada 3 gün Ankara-Bağdat-Ankara uçuşlarına başlayacak olması diğeri ise  Türkiye’nin Irak’taki Süleymaniye Havalimanı’na uyguladığı 15 aylık uçuş yasağını kaldırmasının ardından direkt uçak seferlerinin yeniden başlaması. Hatırlanacağı üzere, IKBY, 25 Eylül 2017’de referandum düzenlemiş ve  Bunun üzerine Irak Meclisi de olağanüstü oturum düzenleyerek, IKBY’nin sınır, baraj ve havalimanlarını Bağdat’a teslim etmesi yönünde karar çıkarmış ve THY uçuşları da askıya alınmıştı.

Yoğun diplomasi trafiği başlıyor

Diplomasimuhabirhaber’in edindiği bilgiye göre, İki ülke ilişkilerinde önümüzdeki günlerde  beklediğimiz  diğer gelişmeler ve ziyaretler şöyle:

1-Kerkük Vize Başvuru Merkezi pek yakında faaliyete geçecek. Türkiye’nin Kerkük Başkonsolosluğu ilerde açılıncaya kadar resmi temsilcilik özelliği taşımayan bu özel şirket Türkiye adına vize başvurularını alacak

2- Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Su Özel Temsilcisi Veysel Eroğlu beraberinde bir heyet ile  Irak’ı ziyaret edecek. Bu konuda henüz kesinleşmiş bir tarih yok ama Eroğlu kurduğu özel bir ekiple çoktan çalışmalara başladı bile. Su konusunun tüm unsurlarına bakan bu ekip, kapsamlı, proje ve somut öneri bazlı bir ziyaret hedefliyor. Ankara’ya göre, Irak’ın su sorunu Türkiye’nin daha fazla su vermesi veya daha çok yağmur yağması ile değil  ancak Irak’ın suyunu daha iyi kullanmasıyla, yönetebilmesiyle  aşılabilecek bir sorun . Ankara bu konuda Irak’a her türlü yardımı yapmaya hazır. Türkiye’nin Bağdat Büyükelçiliği tarafından hazırlanan ve bizzat Büyükelçi Fatih Yıldız tarafından duyrulan, Irak ile su alanındaki ilişkileri tek sayfada anlatan broşürü yandaki fotoğrafta görebilirsiniz

3-Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’nun Şubat ayının ikinci yarısında hem Bağdat’ı hem de Erbil’i ziyaret etmesi bekleniyor. İran Dışişleri Bakanı’nın geçtiğimiz günlerde Bağdat’a yaptığı ziyaret düşünülürse Ankara, sahasını gitgide genişleten, İran’ın Kuzeyinden güneyine Irak’ta rahat haraket ettiği bu ortamı boş bırakmak istemiyor.  

5-Geçtiğimiz günlerde yanan Kayseri Çarşısı’nın restorasyonu ise TİKA tarafından devam ediyor ve Çarşının ilkbahar sonu gibi hizmete girmesi bekleniyor.

6-Türkiye’nin Basra Başkonsolosluğu’nun yaz aylarıyla  itibariyle yeniden faaliyete geçmesi bekleniyor

7-Türkiye’nin Musul Başkonsolosluğu için Irak ile görüşmeler devam ediyor. Irak’tan onay alındıktan sonra süratle faaliyete geçirilmesi hedefleniyor.

8-Türkiye’nin Necef ve Kerkük Başkonsoloslukları için Irak makamlarına gerekli başvurular yapıldı, takipleri devam ediyor.

İlk yorum yapan siz olun

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir